Concept By : Harish Butle

Links

आमच्याबद्दल

असं म्हणतात की, आपला भारत खेड्यांत राहतो. खेड्यात वाढतो, फुलतो; पण गेल्या काही वर्षांत हे चित्र बदलू पाहतंय. वाढत्या शहरीकरणाच्या रेट्यात खेडी आपलं स्वत्व, आपली अस्मिता गमावत आहेत की काय, असा प्रश्न निर्माण होतो. शहरांमध्ये उपलब्ध असणार्याे ‘रोजगाराच्या संधी, शिक्षणाच्या सोयी-सुविधा, पाश्चात्त्य विचारांची व आधुनिकीकरणाची भुरळ या व अशा अनेक कारणांमुळे खेड्यांतून शहरांकडे होणारे विस्थापन आणि ओस पडणारी खेडी ही एक चिंतेची बाब बनली आहे.

या समस्येवर मात करायची असेल तर खेड्यात राहणारा भारत समजून घ्यायला हवा. खेडी समजून घ्यायला हवीत आणि भारताचा विकास साधायचा असेल तर खेडी विकसित व्हायला हवीत. शिक्षण हा कोणत्याही विकासाचा पाया मानला गेला आहे. विकासाच्या सर्व संकल्पना या प्रभावी शिक्षणाभोवती गुंफल्या गेल्या आहेत म्हणूनच खेड्यांचा विकास साधायचा असेल तर खेड्यात उपलब्ध शैक्षणिक सोयी-सुविधा सक्षम करणे गरजेचे आहे. ग्रामीण शैक्षणिक विकासाचे हेच ध्येय व उद्दिष्ट समोर ठेवून ‘साद माणुसकीची’ फाउंडेशनची स्थापना करण्यात आली आहे. संस्थेची ध्येय व उद्दिष्टे खालीलप्रमाणे...

ध्येय

समृद्धजनांच्या सहभागातून स्वयंप्रेरित, सातत्यपूर्ण व सर्वांगीण ग्रामीण व शैक्षणिक विकास

उद्दिष्टे

  1. लोकसहभागातून ग्रामीण भागातील शाळांमध्ये पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून देणे
  2. गलोकसहभागासोबत शिक्षक, उद्योजक व सरकार यांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून शाळा सक्षमीकरणासाठी दिशादर्शन करणे
  3. ग्रामीण शाळांतील शिक्षकांचे सक्षमीकरण करणे
  4. समाजाचे प्रयत्न व त्याचा सकारात्मक परिणाम यांची योग्य माहिती सर्व हितधारकांपर्यंत पोचवण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित पारदर्शी माहिती व्यवस्थापन प्रणाली विकसित करणे
  5. . ग्रामीण शैक्षणिक विकासाच्या संकल्पनेला समर्पित सेवाभावी कार्यकर्त्यांची फळी उभी करून त्यांचे प्रशिक्षण व क्रियान्वयन करणे
  6. . दानशूर व्यक्ती/संस्था/उद्योग व गरजू ग्रामीण शैक्षणिक संस्था व सामाजिक संस्था यांच्यामधील एक विश्वासार्ह पूल म्हणून स्वतःला स्थापित करणे.

मार्गदर्शक तत्त्वे

  1. फक्त सामाजिक काम नाही तर सामाजिकता ही प्रवृत्ती रुजविण्याचा प्रयत्न
  2. गावखेड्यातून बाहेर पडून समृद्ध झालेल्यांनी आपल्या मूळ गावासाठी सहयोग देणे हा प्रत्येकाने आपल्या नैतिक कर्तव्याचा भाग समजणे
  3. कामकाजाची पद्धत ही पूर्ण पारदर्शी, ध्येय व उद्दिष्टांना सुसंगत व सर्वसमावेशक असणे
  4. तात्कालिकपेक्षा शाश्वलत उपाययोजनांवर भर देणारी कार्यप्रणाली
  5. एका विशिष्ट समस्येच्या पूर्तीनंतर तीच समस्या परत सोडविण्यासाठी इतर दात्यांकडे पुनर्मागणी न करणे

संचालक व मार्गदर्शक मंडळ

आदिवासींच्या उन्नतीसाठी मेळघाटात स्वतःची मोहोर उमटवणारे डॉ. रवींद्र कोल्हे हे या प्रकल्पाचे दूत व संचालक आहेत. महाराष्ट्रात गेल्या अनेक वर्षांपासून विशेषत्वाने ‘डीपर’ व ‘सर ङ्गाउंडेशन’सारखे शैक्षणिक व सामाजिक प्रकल्प यशस्वीपणे राबवणारे समाजसमर्पित व्यक्तिमत्त्व श्री. हरीश बुटले हे संस्थेचे संस्थापक असून, त्यांच्या सुविद्य पत्नी यशस्वी वैद्यकीय सल्लागार डॉ.सौ. रोहिणी बुटले या संस्थेच्या संचालक मंडळावर आहेत. स्वतःच्या यशस्वी व्यावसायिक जीवनासोबत समाजाच्या आध्यात्मिक उन्नतीतून आनंदप्राप्तीच्या मार्गाचा प्रचार व प्रसार करणारे पुण्यातील प्रसिद्ध बांधकाम व्यावसायिक श्री. ईश्वरलाल परमार हे या प्रकल्पाचे मुख्य आधारस्तंभ आहेत. त्याचसोबत आपणासारखे आपापल्या क्षेत्रातील अनेक दिग्गज सामाजिक कार्यकर्ते हे संस्थेच्या नियामक, मार्गदर्शक व कार्यकारी मंडळावर कार्यरत आहेत.

Read More

आम्ही नेमके काय करतो ?

मित्रहो, माणुसकीने वागणे ही काही ठरवून करणारी गोष्ट नाही. त्यात गरीब-श्रीमंत, जात-पात हा भेदाभेद नाही. लहान मोठा असा कोणता निकष नाही. ती आहे एक निखळ वृत्ती. कोणत्याही वळणावर प्राप्त परिस्थितीत आपल्या कुवतीनुसार जो खरा गरजू आहे त्याच्या मदतीला धावून येणे हीच खरी मानवसेवा! प्रसंगी आपल्या भाकरीतील चतकोर जो आनंदाने एखाद्या गरजूला देवू शकतो तोच खरा माणूस आणि त्याच्यात बाणलेली वृत्ती म्हणजे माणुसकी! आज समाजातील अनेक घटक असे आहेत की ज्यांना अशा मदतीच्या हाताची गरज आहे. शिक्षण असो वा आरोग्य, बालके असोत व वृद्ध, पुरुष असो वा स्त्री, कुठे न कुठे, कोणत्या न कोणत्या प्रकारची मदत उभी राहणे आवश्यक असल्याचे जाणवते. अर्थात तेवढी संवेदनशीलता जागी असायला हवी. ती असेल तर मग अशी मदत पोहोचायला हव्या असलेल्या जागा जागोजागी दिसू लागतात.

कार्यक्रम

आपले ध्येय व उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी फाउंडेशनने तीन महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम हाती घेतले आहेत.

1. जगा आणि जागा : समृद्धीतून सहयोग

शहरात जाऊन स्थैर्य प्राप्त झालेल्या व्यक्तींनी वळून आपल्या गावाकडे पाहिले, गावातील समस्या समजून घेतल्या, त्या सोडवण्यासाठी सक्रिय प्रयत्न केले तर त्या-त्या गावांचा विकास वेगाने होईल, हाच विचार हा ‘जगा आणि जागा : समृद्धीतून सहयोग’ या प्रकल्पाचा गाभा आहे. आपल्या गावात शालेय शिक्षण घेऊन नंतर शहरात जाऊन समृद्ध झालेल्या ‘अनिवासी ग्रामवासीं’नी ज्या पद्धतीने आपल्या गावाकडे वळून बघायला हवे होते ते न बघितल्यामुळे आज गावांसमोर अनेक प्रश्न उभे राहिले आहेत. ‘अनिवासी ग्रामवासीं’चा आपल्या गावाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन बदलावा, आपणही आपल्या गावासाठी काहीतरी केले पाहिजे, हा विचार त्यांच्याही मनात यावा व त्यांच्या सहभागातून किमान त्यांच्या गावांचा योग्य विकास व्हावा, हा या प्रकल्पाचा हेतू आहे. या प्रकल्पाअंतर्गत ‘अनिवासी ग्रामवासीं’ना सहभागाच्या विविध संधीतून, जशा की वेळ, पैसा, श्रम, कौशल्य, बुद्धिमत्ता इत्यादी उपलब्ध करून देऊ शकतील. सरकारी मदतीवर केवळ अवलंबून न राहता गावातून बाहेर पडलेल्या समृद्ध लोकांनी आपआपल्या गावासाठी स्वत:हून पुढाकार घेत योगदान देणे ही काळाची गरज आहे. या प्रकल्पाविषयीचे एक बोलके उदाहरण आपणा सर्वांसमोर विशद करावेसे वाटते. या प्रकल्पाचा शुभारंभ मागील वर्षी झाला. चंद्रपूर जिल्ह्यातील बल्लारपूर तालुक्यातील कोठारी व आसपासची 9 गावे यासाठी निवडण्यात आली. कोठारी हे मा.श्री. हरीश बुटले (संस्थापक - साद माणुसकीची फाउंडेशन) यांचे मूळ गाव. त्यामुळे ‘आधी केले, मग सांगितले’ या उक्तीनुसार बुटले सरांनी स्वतःच्याच गावापासून या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची पायाभरणी केली. सर्व शाळांचा प्रत्यक्ष सर्व्हे करण्यात आला. मुख्याध्यापक, शिक्षक, ग्रामपंचायतीचे पदधिकारी या सर्वांशी चर्चा करून शाळेची आजची नक्की गरज काय आहे, याची एक विस्तृत यादी बनवण्यात आली. बुटले सरांनी स्वतः पुढाकार घेऊन स्वतःचे 5 लाख रुपये (दर वर्षी 1 लाख) याप्रमाणे देण्याचे जाहीर करून विद्यालंकार ज्ञानपीठ ट्रस्टच्या माध्यमातून 20 लाख रुपये मिळवून दिले. या सुविधांची देखभाल व व्यवस्थापन करण्याची जबाबदारी स्थानिक शिक्षकांनीच उचलली व त्यासाठी प्रत्येकी 5 हजारांची वर्गणी गोळा करण्याची तयारी दर्शवत काहींनी प्रत्यक्ष तशी सुरुवातही केली. निर्देशित सुविधा 20 दिवसांच्या अल्प कालावधीत पूर्ण करण्यात आल्या. या सुविधांचे वितरण व लोकार्पण सोहळा 30 मार्च 2017 रोजी कोठारी येथे संपन्न झाला.

2. संपत्ती सहयोग ते संपत्तीदान

जगा आणि जागा : ‘समृद्धीतून सहयोग’ हा पहिला टप्पा मानला तर ‘संपत्तीसहयोग ते संपत्तीदान’ हा प्रकल्प दुसरा टप्पा आहे, असे म्हणता येईल. मनुष्यप्राणी आपल्या जीवनात सर्वात जास्त आसक्ती दाखवतो ती त्याने कमावलेल्या संपत्तीविषयी. काही सन्माननीय अपवाद वगळता जवळपास सर्वचजण आपल्या आयुष्याचा बहुतांश वेळ व ऊर्जा ही फक्त संपत्ती कमावण्यात खर्च करतात. बर्यााचदा ही संपत्ती गरजेपेक्षा जास्त असते, हेे दिसून येते, त्यामुळे एकीकडे समाजात काही जणांकडे गरजेपेक्षा जास्त संपत्ती असताना समाजात असेही घटक दिसून ज्यांच्याजवळ गरजेपुरतीही संपत्ती नसते. हा विरोधाभास काही प्रमाणात कमी करण्यासाठी ‘संपत्तीसहयोग ते संपत्तीदान’ हा प्रकल्प हाती घेतला आहे. ज्यांच्याकडे गरजेपेक्षा जास्त चल (पैसे, रोखे, समभाग) किंवा अचल (वेळ, कष्ट, बुद्धी, स्थावर मालमत्ता) संपत्ती आहे ती त्यांच्याच हयातीत, त्यांच्याच संमतीने, मर्जीने व योग्य पद्धतीने गरजू लोकांच्या उपयोगात आणणे, हा या प्रकल्पाचा मुख्य हेतू आहे. आपल्या संपत्तीचा मर्यादित अथवा दीर्घ मुदतीसाठी योग्य उपयोग (सहयोग) ते कायमस्वरूपी 100% संपत्तीदान अशा विविध पर्यायांचा दाता विचार करू शकतो. ‘साद माणुसकीची फाउंडेशन’ हे अशा अंशतः/संपूर्ण दान केलेल्या संपत्तीच्या योग्य व्यवस्थापनाची जबाबदारी उचलण्यास कटिबद्ध आहे. डॉ. रोहिणी व श्री. हरीश बुटले दांपत्याच्या मालकीची पुण्यातील सदनिका हे संपत्तीसहयोगाचे उत्तम उदाहरण..! बुटले दांपत्याने त्यांच्या मालकीची व गरजेपेक्षा जास्त असलेली पुण्यातल्या सिंहगड रोड येथील सुसज्ज सदनिका संपत्तीसहयोग प्रकल्पाअंतर्गत ‘साद माणुसकीची फाउंडेशन’कडे नोंदवली. पुण्यात येणार्या सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या निवासासाठी या जागेचा उपयोग व्हावा, अशी इच्छा व्यक्त केली. ‘साद माणुसकीची फाउंडेशन’च्या माध्यमातून गेले 2 वर्षे समाजसेवी कार्यकर्त्यांसाठी तात्पुरता निवारा म्हणून ही वास्तू उपलब्ध आहे.

3. सेतूबंध-जागृत जाणीवांचा

सर्वार्थाने समाजाला समर्पित अशा अनेक सामाजिक संस्था व कार्यकर्ते आज आपल्या आसपास आपल्याला दिसतात; परंतु या संस्थांचा इतिहास त्यांच्या उभारणीमागचे दिव्य यांची आपणास पुसटशीदेखील जाणीव नसते. या इतिहासाचा अभ्यास केल्यावर एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवते ती म्हणजे संस्था उभारणीसाठी जेवढा वेळ आणि ऊर्जा त्या-त्या व्यक्तीला आणि संस्थेला खर्ची घालावी लागली, ती जर खरोखरीच प्रत्यक्ष कामात उपयोगात आणली असती तर समोर दिसत असलेल्या सामाजिक कार्याचा आवाका आणखी खूप वाढला असता . सामाजिक संस्थांची नेमकी हीच गरज लक्षात घेऊन ‘साद माणुसकीची सामाजिकता अभियान’ उभे राहिले आहे. या अभियानामार्ङ्गत आम्हाला खालील गोष्टी साध्य करायच्या आहेत.

  1. सामाजिक संस्थांच्या संसाधन विकासासाठी सहाय्य (चल, अचल, संपत्तीसह बौद्धिक व मनुष्यबळ संपत्ती निर्माणासाठी सहाय्य
  2. सामाजिक संस्थांना अनुभवी व निष्णात व्यक्तींकडून वैधानिक व कायदेशीर बाबींवर मार्गदर्शन
  3. सामाजिक संस्थांकडे उपलब्ध असलेली संपर्काची माहिती खुली करून ती कोणालाही उपलब्ध राहील, यासाठी व्यासपीठ निर्माण करणे
  4. समाजकार्यास इच्छुक व्यक्ती व संस्था यांच्यामधील एक पूल उभारणे
  5. संस्था, समाजकार्यासाठी इच्छुक व्यक्ती, संपत्तीसहयोग ते संपत्तीदान करण्यास इच्छुक व्यक्ती या सर्वांचे एक नेटवर्क उभे करणे
  6. या नेटवर्कचे प्रशिक्षण आणि कार्यशाळा आयोजित करणे
  7. सर्व संस्थांची माहिती संकलित करून ती ‘साद माणुसकीची ङ्गाउंडेशन’च्या संकेतस्थळावर उपलब्ध करणे

वरील सर्व उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी ‘साद माणुसकीची ङ्गाउंडेशन’ एक ‘कन्सॉर्टियम’ म्हणून काम करणार आहे. यासाठी सामाजिक संस्था आणि समाजकार्य करत असलेल्या आणि करू इच्छिणार्याद व्यक्ती व संस्थांची सविस्तर माहिती संकलित केली जाईल. हिशोब चोख असणार्या् आणि धर्मादाय आयुक्तांकडे नोंदणीकृत सामाजिक संस्थांनी तसेच वैयक्तिक पातळीवर सामाजिक कार्य करणार्यार व्यक्तींनी आपल्या कार्याच्या माहितीसह आमच्याकडे संपर्क साधण्याचे आम्ही आवाहन करत आहोत. ङ्गाउंडेशनचे संस्थापक श्री. हरीश व सौ. रोहिणी बुटले तसेच मेळघाटमध्ये स्वतःच्या गरजा अत्यंत कमी ठेवून आदिवासींच्या आरोग्यसेवेसाठी स्वतःचे आयुष्य पणाला खर्ची घालणारे डॉ.श्री. रवींद्र कोल्हे हे याच विचारांनी प्रेरित आहेत. डॉ. कोल्हे दाम्पत्याचे आयुष्य हे सर्वांना प्रेरणादायी आहेच. बुटले दाम्पत्यानेही त्यांनी त्यांच्या आयुष्याच्या वाटचालीची दिशा निश्चिवत केली आहे. 2025 साली बुटले दांपत्याने त्यांच्या नेहमीच्या कामातून बाजूला होऊन त्यानंतर पूर्णवेळ त्या वेळी ज्या ठिकाणी आरोग्य व शिक्षणाच्या समस्या असतील, त्या ठिकाणी जाऊन कार्य करण्याचे निश्चितत केले आहे. श्री. हरीश बुटले म्हणतात, ‘‘आमच्या तोपर्यंतच्या कामाचा अनुभव त्या समस्या सोडवण्यास कदाचित उपयोगी ठरेल आणि म्हणूनच तिथे मदत करण्यासाठी त्या ठिकाणी वास्तव्यास जाणे, कोणाची गरज म्हणून नव्हे तर आम्हाला त्यातून आनंद मिळणार आहे म्हणून.’’ यातील एक महत्त्वाची बाब म्हणजे, बुटले दांपत्याने असे ठरवले आहे की, मुलं कमवती झाल्यानंतर त्यांच्याजवळ असलेल्या संपत्तीचा कोणताही वाटा त्यांच्या मुुलांना मिळणार नाही. हा विचार म्हणजे मुलांकडे दुर्लक्ष करणे नसून, त्यांना अधिक सक्षम करण्याचा आणि त्यांच्या जाणीवा प्रगल्भ करण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न आहे. श्री. ईश्वरलाल परमार यांनी सद्संगाच्या माध्यमातून आध्यात्मनिष्ठ जीवनपद्धती रुजवण्यासाठी आपल्या आयुष्यातील बहुमूल्य वेळ तरुणांना जीवनाच्या आनंदप्राप्तीच्या मार्गावर कशी वाटचाल करावी, या विषयी मार्गदर्शन करण्यात खर्ची घालत आहे. याप्रमाणेच या ङ्गाउंडेशनच्या व्यासपीठावर नियामक, मार्गदर्शक व मंडळातील प्रत्येक व्यक्ती आपआपल्या काही ना काही वैशिष्ट्यासह ग्रामविकासासाठी कटिबद्ध आहेत.

‘तुम्ही-आम्ही पालक’ मासिक : प्रकल्पाचे वाहक

‘तुम्ही-आम्ही पालक’ या मासिकाच्या आजपर्यंतच्या प्रवासाचे आपण सर्व जण साक्षीदार आहात. गेल्या 4 वर्षार्ंत या मासिकाने वाचकजगतात स्वतःची एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. शिक्षणक्षेत्राला उपयुक्त असे कालसुसंगत विषय, अभ्यासू लेखक, दर्जेदार लिखाण या सोबत विविध प्रकारची उपयुक्त माहिती ही या अंकाची मुख्य वैशिष्ट्ये. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे जाहिरातविरहित ‘ना नफा’ तत्त्वावर चालणारे मासिक संपत्तीसहयोग संकल्पनेअंतर्गत संपूर्णपणे समाजाला समर्पित आहे. श्री. हरीश बुटले हे या मासिकाचे संस्थापक, संपादक असून मासिकाने 50वा सुवर्णमहोत्सवी अंकाचा टप्पा यशस्वीपणे नुकताच गाठला आहे. ‘साद माणुसकीची फाउंडेशन’च्या योजनांचा वाहक म्हणून ‘तुम्ही-आम्ही पालक’सारखे मासिक लाभावे, हे भाग्यच..!

आवाहन : आपण हे करू शकता...

ग्रामीण भागातील आपल्या बांधवांना शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात आणणे, टिकवून ठेवणे, त्यांना आवश्यक त्या शैक्षणिक सुविधा उपलब्ध करून देऊन गुणवत्तापूर्ण शिक्षण देऊन आपला ग्रामीण भाग पुन्हा समृद्ध करण्याच्या मोहिमेत आपणही तन-मन-धनाने सहभागी व्हावे, ही आपणास कळकळीची विनंती. आपण आपल्या गावांतील शाळांच्या सुविधांसाठी स्वतः मदत कराच; पण त्यासोबत आपल्या समृद्ध झालेल्या इतर मित्रांनाही या उपक्रमाची माहिती देऊन त्यांनाही मदत करण्यास प्रवृत्त करा. आम्हाला महाराष्ट्रातील सर्व जिल्हा/तालुका/गावपातळीवर हा विचार पोचवण्यासाठी स्वयंसेवक हवे आहेत. वय, शिक्षण, लिंग, जात, धर्म अशी कोणतीही अट नाही. मनात शुद्ध समाजकार्य करण्याची प्रबळ इच्छा हवी. बस्स..!

Read More

Donate Now

District Tehsil Cluster Village School
Name Email Contact Working At Service job Desc

Find Your School

Our Team

Mr. Harish Butle
Dr. Ravindra Kolhe
Dr. Rohini Butle

Contact Us

Contact US

Saad Manuskichi Foundation
201 Balkrishna Appt, 495 Narayan Peth, Gajanan Chaitanya Building, Near Patrya Maruti, Pune - 411030

saadmanuskichi@gmail.com

Landline:- 020-24465885

Fax:- 020-24457781

Mobile:- 9422001560

Donate

Donate to the our early education programs
because learning can’t wait.

Donate

Join Us

Not only must we be good,
but we must also be good for something.

Join Us